Avqustun 25-də İrəvanda Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryan və onun böyük oğlu Sedrak Köçəryan saxlanılıb. Bu xəbəri Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komitəsi təsdiqləyib.

Məlumata görə, səhər saat 07:00 radələrində hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları Milli Məclisin deputatı Levon Köçəryanın (keçmiş prezidentin digər oğlu) evinə daxil olub, Robert Köçəryan isə istintaq orqanları tərəfindən Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komitəsinə aparılıb.

Bundan əlavə, səhər tezdən vergi orqanları İrəvanda yerləşən “Toyota” şirkətinin ofisini möhürləyib. Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komitəsinin əməkdaşları “Orange Fitness” klubunda da olublar.

İstintaq Komitəsinin məlumatına görə, cinayət işi çərçivəsində “Orange Fitness” klubunda və “Play City” əyləncə mərkəzində, eləcə də onların direktorlarının mənzillərində istintaq və prosessual hərəkətlər həyata keçirilib. Köçəryan ailəsinin bu şirkətlərdə payları var.

NEWS.am qeyd edir ki, bundan bir gün əvvəl Nikol Paşinyan hüquq-mühafizə orqanlarına Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryanı və üçüncü prezidenti Serj Sarkisyanı “əmlakdan məhrum etmək” barədə göstəriş verib.

Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komitəsinin yaydığı məlumatda bildirilir ki, cinayət işi çərçivəsində Ermənistan prezidenti vəzifəsini tutmuş şəxsin ona yaxın şəxslərlə qabaqcadan əlbir olaraq xidməti vəzifəsindən istifadə etməklə, müxtəlif saxta əsaslarla ictimai və iqtisadi əhəmiyyət daşıyan bir sıra dəyərli daşınmaz əmlak obyektlərini dövlət mülkiyyətindən çıxardığı və onları bazar qiymətindən əhəmiyyətli dərəcədə aşağı qiymətə əldə etdiyi barədə faktiki məlumatlar əldə edilib.

“İlkin istintaq zamanı əldə edilmiş məlumatlara əsasən, əmlakın həqiqi mənsubiyyətini və cinayət yolu ilə əldə edilməsini gizlətmək məqsədilə həmin əmlak qarşılıqlı əlaqəli şirkətlərin adına rəsmiləşdirilib. Sonradan əldə edilmiş əmlakdan onun üzərində tikinti aparılması və satılması, üçüncü şəxslərə özgəninkiləşdirilməsi, habelə əmlak sahibi olan şirkətlərdəki payların, o cümlədən bağışlama yolu ilə başqalarına verilməsi vasitəsilə istifadə olunub.

Cinayət işi çərçivəsində altı nəfər, o cümlədən keçmiş prezident, onun oğlu və cinayət sxemlərinə cəlb olunmuş digər şəxslər saxlanılıb”, – məlumatda deyilir.

Ermənistan Baş Prokurorluğu da açıqlama yayıb. Bildirilir ki, 24 avqust 2026-cı ildə prokuror Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryana qarşı vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmə (3 epizod), xüsusilə külli miqdarda rüşvət alma (2 epizod) və xüsusilə külli miqdarda çirkli pulların yuyulmasını həyata keçirmə (4 epizod) ittihamları ilə ictimai cinayət təqibinə başlayıb.

Keçmiş prezidentin vəkili Aram Orbelyan jurnalistlərlə söhbətində bildirib ki, “Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryana qarşı irəli sürülən rəsmi ittiham onun prezidentliyi dövründə hökumətin qərarlarının ratifikasiyası ilə bağlıdır. Lakin sənəd hüquqi baxımdan ciddi şübhələr doğurur”.

Nəhayət, məlum olub ki, Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komitəsinin R.Köçəryana qarşı başlatdığı cinayət işi çərçivəsində keçmiş prezident Serj Sarkisyana da 18 aprel 2003-cü ildə qəbul edilmiş Ermənistan Cinayət Məcəlləsinin 308-ci maddəsinin 2-ci hissəsi ilə ittiham irəli sürülüb. Bu maddə qüvvədə olan Cinayət Məcəlləsinin 441-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin 5-ci bəndinə uyğun gəlir və vəzifəli şəxsin hakimiyyət və ya xidməti səlahiyyətlərindən, yaxud həmin səlahiyyətlərdən irəli gələn təsir imkanlarından sui-istifadə etməsini və ya səlahiyyətlərini aşmasını nəzərdə tutur. Serj Sarkisyan da avqustun 25-də Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komitəsində olub.

Artıq avqustun 26-da məlum olub ki, Ermənistanın keçmiş prezidenti Robert Köçəryan, onun oğlu Sedrak Köçəryan iki ay müddətinə həbs ediliblər, keçmiş prezident Serj Sarkisyanın isə ölkədən çıxış məhdudlaşdırılıb.

Baş verənlərlə bağlı bir sıra suallar yaranır.

Paşinyanın keçmiş prezidentlərə qarşı hazırkı hücumu nə ilə bağlıdır? Baş nazir parlament seçkilərindən sonra öz partiyasının hakimiyyətini təsdiqləyən nəticələrin ardınca qətiyyətli addımlar atmaq üçün özünü daha güclü hiss edib? O, açıq şəkildə Rusiyayönümlü müxalifətin “başını əzmək”, ona düzəlməsi mümkün olmayan zərbə vurmaq qərarına gəlib? Yoxsa son hadisələri izah edən başqa səbəblər də var?

Pressklub.az-ın suallarını tanınmış ekspertlər cavablandırıblar.

Ermənistan Politoloqlar Assosiasiyasının prezidenti, siyasi elmlər doktoru Amayak Ovanisyan ilk növbədə qeyd edib ki, Robert Köçəryan və Serj Sarkisyana qarşı irəli sürülən konkret ittihamların hüquqi incəlikləri barədə fikir yürütmək üçün hüquqşünas deyil.

“Məsələnin siyasi aspektlərinə gəlincə, Nikol Paşinyanı, onun özünəməxsus siyasi üslubunu yaxşı tanıdığıma görə deyə bilərəm ki, qəbul etdiyi qərarların zahiri emosional görüntüsünün arxasında həmişə düşünülmüş siyasi hesab dayanır. İndi isə biz köhnə rejimin ciddi şəkildə təmizlənməsinin şahidi oluruq. Nikol Paşinyan ölkəni radikal şəkildə modernləşdirmək kursu götürüb və belə modernləşmənin uğur qazanması üçün iki mühüm şərtin təmin edilməsi zəruridir.

Xarici siyasət sahəsində belə zəruri şərt bütün ölkələrlə, ilk növbədə isə qonşu dövlətlərlə sülh və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıqdır.

Daxili siyasət sahəsində isə əsas şərt korrupsiyanın və onunla çulğalaşmış klançılığın ictimai-siyasi həyatdan köklü şəkildə aradan qaldırılmasıdır. Robert Köçəryan və Serj Sarkisyan erməni cəmiyyəti tərəfindən korrupsiyanı və klançılığı təcəssüm etdirən fiqurlar kimi qəbul olunur. Lakin bu halda onların cinayət təqibinə məruz qalmasını Nikol Paşinyanın cəmiyyətdə onlara qarşı mövcud nifrəti təmin etmək istəyi ilə əlaqələndirməzdim. Ermənistanın baş naziri ciddi siyasətçidir və dünya təcrübəsini hərtərəfli nəzərə alır: yalnız sistemli korrupsiyaya və klançılığa qalib gəlməklə uğurlu modernləşməyə ümid etmək olar.

Ermənistanda iyunun 7-də keçirilmiş seçkilərin nəticələri parlamentdə siyasi qüvvələr nisbətinin yenilənməsinə gətirib çıxarmadı. Erməni analitikləri bunu Paşinyan komandasının onun səkkiz illik hakimiyyəti dövründə köhnə rejimin nümayəndələrini siyasi sistemdən təmizləyə bilməməsinin nəticəsi kimi qiymətləndirirlər. 2018-ci ildə hakimiyyətin inqilabi yolla dəyişməsindən sonra bütün bu səkkiz il ərzində yalnız iqtisadiyyatın mühüm sahələrinə deyil, həm də korrupsiyaya bulaşmış məhkəmə və hüquq-mühafizə sisteminə nəzarəti davam etdirən köhnə rejim qüvvələri aradan qaldırılmadan Ermənistanın modernləşdirilməsi və gələcəyə doğru sıçrayış planlarımızın uğuru böyük sual altındadır. Ermənistanın baş naziri bunu anlayır və bu dəfə geri çəkilmək niyyətində deyil...” – Ovanisyan hesab edir.

Rusiyalı siyasi ekspert Yeqor Kuroptev isə bildirib ki, Paşinyan Ermənistanı Kremldən asılılıqdan addım-addım azad edir: istər Ermənistanı girov vəziyyətində saxlayan və hazırda tarixə çevrilən, Bakı və İrəvanın səyləri ilə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığa və davamlı sülhə transformasiya olunan Qarabağ münaqişəsi olsun, istərsə də Ermənistanın ölkə daxilində Kremlin yaratdığı təhdidlərdən azad edilməsi.

“Ermənistanda Kremli bağlı qüvvələr məhz Karapetyan, Köçəryan, Sarkisyan və onların ətrafındakı şəxslərdir. Buna görə də korrupsiya, müxtəlif maliyyə maxinasiyaları və onların himayədarının sevimli üsullarına çevrilmiş digər əməllərə qərq olmuş Ermənistanın keçmiş hakimiyyətinin araşdırılması və mühakimə olunması zərurəti çoxdan gündəmdə olsa da, Paşinyanın məhz indi Ermənistanda Kremlin dayaqlarını sarsıtmaq və ölkəni daxili düşmənlərdən azad etmək üçün unikal şansı yaranıb.

Rusiyanın həm daxili siyasətdə, həm cəbhədə, həm də beynəlxalq münasibətlərdə düşdüyü son dərəcə ağır vəziyyət hazırkı məqamı riskli etsə də, eyni zamanda, bəlkə də bunun üçün ən münasib vaxta çevirir”, – Kuroptev qeyd edir.

Müstəqil politoloq Xaqani Cəfərli isə öz növbəsində hesab edir ki, keçmiş prezident, “Ermənistan” müxalifət blokunun lideri Robert Köçəryanın və onun böyük oğlu Sedrak Köçəryanın Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komitəsinin əməkdaşları tərəfindən saxlanılması bir neçə səbəblə izah oluna bilər.

“Birincisi, şübhəsiz ki, Robert Köçəryana qarşı irəli sürülən ittihamların ciddi əsasları var və bu mənada görülən tədbirlər qanun çərçivəsində həyata keçirilir. Köçəryanın vəkilinin ikinci prezidentə qarşı irəli sürülən ittihamları şübhə altına alması ciddi qəbul edilə bilməz. Kim inana bilər ki, Köçəryan prezident olduğu dövrdə hakimiyyətdən və ya öz vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməyib? Bu baxımdan, Köçəryana qarşı ittihamların irəli sürülməsi üçün ciddi hüquqi əsaslar mövcuddur.

Lakin postsovet məkanında siyasət hüquqdan üstün olduğu üçün Köçəryan bu günə qədər məsuliyyətdən yayınmağı bacarıb. Paşinyan hökuməti Rusiyanın təzyiqindən ehtiyat edərək uzun müddət Köçəryana münasibətdə kompromis mövqe tutmağa məcbur olub. Postsovet məkanında Köçəryan Rusiya prezidenti Vladimir Putinə ən yaxın siyasətçi hesab olunur. Putini qəzəbləndirməmək üçün Paşinyan Köçəryanın məsuliyyətə cəlb edilməsinə yol vermirdi. İndi isə vəziyyət dəyişib.

Rusiya artıq Ermənistana ciddi zərər vurmaq iqtidarında deyil. Rusiyanın Ermənistandan kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalına qoyduğu qadağa İrəvanın xeyrinə işləyib. Avropa İttifaqının Ermənistan məhsulları üçün qapılarını açması nəticəsində Ermənistandan Aİ-yə kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı 80 faiz artıb. Avropa bazarlarına əlverişli şərtlərlə çıxmaq imkanının yaranması Rusiyanın iqtisadi təzyiqindən dəyən zərəri əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb. Digər tərəfdən, Rusiyanın Ermənistana enerji daşıyıcıları, qaz və neft məhsulları ixracını dayandırması da Rusiyanın özünə qarşı işləyib. Azərbaycanın dəstəyi sayəsində Ermənistan Rusiyanın “qaz şantajından” qurtula bilib. Nəhayət, Rusiyanın qlobal iqtisadiyyatdan və beynəlxalq münasibətlərdən təcrid olunması daha da güclənib. Bu gün Rusiya ilə yaxşı münasibətlər istənilən ölkənin əleyhinə işləyir, onunla pis münasibətlər isə hər bir ölkənin xeyrinədir. Ermənistanda bunu aydın görürlər və buna görə də artıq Putinin ən yaxın dostunu həbs etməkdən qorxmurlar.

Bu hadisə, diasporun və kilsənin siyasətə müdaxiləsinin qarşısını almaq üçün atılan addımlarla yanaşı, Ermənistanın daxili siyasətinin yenidən formatlaşdırılmasına da xidmət edir. Paşinyan hakimiyyətinin əsas məqsədi məhz Ermənistanın daxili siyasətini yenidən formatlaşdırmaq və bununla da xarici qüvvələrin daxili siyasətə təsirini minimuma endirməkdir», – deyə Cəfərli əmindir.

Rauf Oruсov